شهرستان بروجرد یکی از مهم ترین مناطق استان لرستان است که از طبیعت و تاریخ غنی برخوردار بوده و دارای اهرم های لازم برای توسعه گردشگری است. بنای بروجرد را به منوچهر نسبت میدهند و قدمت آن را بیش از4000 سال می دانند. شهرستانبروجرد از شمال به ملایر (استان همدان) از خاور به سربند (استان مرکزی) و دورود، از جنوب به خرم آباد و از باختر به سلسله محدود شدهاست. اقتصاد بروجرد بر اساس کشاورزی و صنعت استوار است. امامزادهجعفر، مقبرهشاهزادهابوالحسن، مسجد سلطانی بروجرد، مسجد جامع بروجرد، قبرسیدجمال الدین واعظ اصفهانی، بازار قدیمی بروجرد، درههای چکان و دهقادی، تپه قرق، مسجد قلعه، تپه قلامیان (رمیو)، بقعه امام زاده قاسم، مقبره سید جمال الدین واعظ اصفهانی (صدرالمحققین)، بقعه شاه زواریون، امام زاده محسن (ع)، امام زاده ویلیان (ویلیو)، مقابر حاج میرزا محمود مواهب طباطبائی و سیدبحرالعلوم برخی از مهمترین مکانهای تاریخی و دیدنی شهرستان بروجرد به شمار می روند.
مکان های دیدنی و تاریخی
امام زاده جعفر، مقبره شاهزاده ابوالحسن، مسجد سلطانی بروجرد، مسجد جامع بروجرد، قبرسیدجمال الدین واعظ اصفهانی، بازار قدیمی بروجرد ، دره های چکان و دهقادی، تپه قرق، مسجد قلعه، تپه قلامیان (رمیو)، بقعه امام زاده قاسم، مقبره سید جمال الدین واعظ اصفهانی (صدرالمحققین)، بقعه شاه زواریون، امام زاده محسن (ع)، امام زاده ویلیان (ویلیو)، مقابر حاج میرزا محمود مواهب طباطبایی و سیدبحرالعلوم برخی از مناطق دیدنی و تاریخی شهرستان بروجرد را تشکیل میدهند.
صنایع و معادن
صنایعکارخانهای بروجرد بسیار متنوع است. از جمله این صنایع میتوان به ساخت صابون، موکت، پارچه، فرش ماشینی، تیرچه بلوک و موزاییک اشاره کرد. از معادن این منطقهاطلاعات مستندی در دست نیست.
کشاورزی و دام داری
اقتصاد بروجرد بر اساس کشاورزی و صنعت استوار است. آب کشاورزی آن از چاه های ژرف و نیمه ژرف و رودخانه ها تامین می شود. محصولات کشاورزی بروجرد عبارتند از: گندم، انگور، سیب درختی، هلو، آلو، زردآلو، گلابی و تره بار. بخش دیگر اقتصاد بروجرد مبتنی بر صنایع است که به دو شکل دستی و کارخانه ای است. صنایع دستی شهر شامل بافت قالی و گلیم و صنایع کارخانهای آن مشتمل بر ساخت صابون، موکت، پارچه، فرش ماشینی، تیرچه بلوک و موزاییک است. مهم ترین صادرات شهرستان بروجرد شامل گندم، انگور، سیب درختی، هلو،زردآلو،آلو،گلابی،ترهبار،خشکبار،قالی،اجناس ورشو و تمام محصولات صنعتی شهرستان است.
مشخصات جغرافیایی
شهرستانبروجرد از شمال به ملایر (استان همدان) از خاور به سربند (استان مرکزی) و دورود، از جنوب به خرم آباد و از باختر به سلسله محدود شدهاست. مرکز این شهرستان در 48 درجه و 45 دقیقه درازای خاوری و 33 درجه و 23 دقیقه پهنای شمالی قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا 1570 متر است. آب و هوای بروجرد معتدل و نیمه خشک و میزان بارندگی سالیانه آن به 600 میلیمتر می رسد. بروجرد در مسیر راه اصلی خرم آباد ـ همدان قراردارد و از این طریق با خرم آباد (به سوی جنوب باختری) 102 کیلومتر و با همدان (به سوی شمال) 135 کیلومتر فاصله دارد. جاده ای به طول 103 کیلومتر نیز از 8 کیلومتری شهر بروجرد گذشته و به شهر اراک می پیوندد. براساس تقسیمات کشوری در سال 1377 مساحت این شهرستان بالغ بر 1603 کیلومتر مربع بوده است براساس آمار جمعیتی در سال 1375 جمعیت این شهرستان بالغ بر 316014 نفر بوده است که از این رقم بالغ بر 217804 نفر جمعیت مرکز شهرستان بروجرد است.
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
از پیشینه و تاریخ پیش از اسلام شهر بروجرد که در گویش لری ‹‹وروگرد›› و در لهجه محلی بروجردی ‹‹ورویرد›› نامیده می شود، مدارک کافی به دست نیامده است؛ اما سنگ لوحه هایی که به خط پهلوی در بروجرد و اطراف آن دیده شده دلیل محکمی برای قدیمی بودن این شهر است. عدهای بنای این شهر را به منوچهر نسبت می دهند و قدمت آن را بالغ بر 4000 سال می دانند. عده ای دیگر (از جمله دکتر معین) معتقدند که بروجرد حدود 2000 سال قبل ساخته شده است. بروجرد به واسطه داشتن مراتع و زمین های سرسبز، در زمان مادها یکی از مراتع سلطنتی به شمار میرفته، و تا زمان ساسانیان سالانه دوازده هزار راس از اسب های شاهی در آن تعلیف میشدهاند.در زمان حکومت قاجار، حسام السلطنه حاکم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حکومت خود قرار داد و با تعمیر قلعه های آن، خندقی دور شهر ایجاد کرد. از آن به بعد با توجه به عوامل موثری از قبیل آب و هوای معتدل کوهستانی، دشت حاصل خیز رسوبی سیلابخور، شبکه آب های روان دایمی، مراتع طبیعی، موقعیت مهم جغرافیایی و سیاسی و گسترش شبکه ارتباطی و تجاری باعث جذب جمعیت و توسعه شهرستان بروجرد شدند.
